نام ونسب و ولادت امام ابوحنيفه(رح)

11203068_1428404694144224_3569252406463439124_n

نام مبارك ايشان نعمان،كنيت ابوحنيفه ولقبش امام اعظم است. سلسله نسب ايشان به شرح ذيل است: نعمان بن ثابت بن زوطى بن ماه.امام ابوحنيفه عجمى النسل بوده اند.مورخ مشهورخطيب بغدادي اززبان اسماعيل نوه ي امام ابوحنيفه نقل مي كند:”من اسماعيل بن حمادبن نعمان بن ثابت بن نعمان بن مرزبان ازن‍‍‍‍‍‍‍‍ژادفارس هستم.ماهيچ گاه غلام كسي نبوده ايم.پدربزرگ من ابوحنيفه بن ثابت درسال 80هجري متولدشده اندپدرش ثابت دركودكي به خدمت حضرت علي حاضرمي شده اندوايشان درحق وي وخاندانشان دعاي خيرمي فرمودندبه نظرمي رسدكه دعاي ايشان بي اثرنبوده است.”اسماعيل پدربزرگ امام رانعمان ذكركرده اندوبالاتررامرزبان واين درحالي است كه ايشان عمومابه”زوطي”و”ماه”منسوب است.بايدگفت:به احتمال زياد زماني كه زوطي ايمان مي اورد،نام ايشان به نعمان عوض مي شودواسماعيل درسلسله نسب به جاي زوطي نام اسلامي او يعني نعمان راذكر مي كند.

تابعى بودن امام ابوحنيفه(رح)

امام ابوحنيفه اين افتخار برايش مقدرشد كه چشماني راكه جمال انوررسول الله(صلى الله عليه وسلم )رامشاهده كرده بودند،ببيندواز رؤيت انان چشمهاي ارادت خودرامنورگرداند.اين واقعيت ازتاريخ ثابت و ايشان را درجه ي بزرگ تابعيت حاصل است.امام ابوحنيفه به صفت تابعي بودن خود افتخار مي كرد واظهار مي داشت كه حضرت انس(رضي الله عنه)صحابي بزرگ رسول خدا(صلى الله عليه وسلم)راباچشم خودديده است.
بسياري از نويسندگان معاصرتابعي بودن امام ابوحنيفه راانكاركرده اندواين مسئله ي تازه اي نيست.درگذشته نيزبسياري به اين اشتباه دچار شده اند.امامحدثين بزرگي كه دراين مورددقت بيشتري به خرج داده اند،به نفع امام ابوحنيفه قضاوت نموده اند.ازحافظ ابن حجرعسقلاني كه يكي از ائمه فن حديث بود،دررابطه باامام ابوحنيفه سؤال شد.اودرجواب نوشت:درزمان امام ابوحنيفه چندين نفرازصحابه موجود بودند زيراامام ابوحنيفه درسال80هجري دركوفه متولدشدندودران وقت عبدالله بن ابي اوفي(رضي الله عنه)زنده بودندودرسال82هجري يابعدازان فوت نمودند.وابن سعدروايت مي كندودرسندانم هيچ گونه اشكالي نيست كه امام ابوحنيفه انس بن مالك(رضي الله عنه)راديده است.

كنيت امام ابوحنيفه وصفى مي باشد

كنيه ى امام ابوحنيفه كه از نامش مشهورتراست،كنيه ي حقيقي نيست يعني نام يكي ازفرزندان ايشان حنيفه نبوده است واين كنيه وصفي مي باشد يعني ابوالملة الحنفيه.درقران مجيد خداوندمسلمانان راخطاب مي فرمايد:(واتبعواملة ابراهيم حنيفا)امام ابوحنيفه به همين مناسبت كنيه ي خودرا ابوحنيفه انتخاب نموده اند.

امام محمدباقروامام ابوحنيفه

هنگامي كه امام ابوحنيفه براي باردوم به مدينه ي منوره تشريف برد،درمحضرامام باقرحاضرشد.شخصي به امام محمد باقر گفت:”اين شخص ابوحنيفه است.”امام محمدباقربه طرف امام ابوحنيفه متوجه شدوفرمود:”شماييدكه بنابرقياس خودبااحاديث جدم مخالفت مي كنيدوبرخلاف احاديث جدم عمل مي كنيد.” امام ابوحنيفه باادب واحترام ويژه اي درجواب فرمود:”عياذابالله!چه كسى مي تواند باحديث مخالفت كند.شماتشريف داشته باشيدتاباشمامقداري گفتگوكنم.”
امام ابوحنيفه ازامام محمدباقرپرسيد:”مردضعيف تراست يازن؟”
امام محمدباقر:”زن”
امام ابوحنيفه:”سهم مرددرميراث بيشتراست يازن؟”
امام محمدباقر:”سهم مرد.”
امام ابوحنيفه :”اگرمن برقياس عمل مي كردم،قياس مي گويد:سهم زن بايدبيشترباشدچون اوضعيف تراست.”
سپس امام ابوحنيفه پرسيد:”نمازافضل است ياروزه؟”
امام محمدباقر:”نماز”
امام ابوحنيفه:”بنابراين،بايدبرزن حائض قضاي نمازفرض مي بود نه روزه،درحاليكه من فتواي قضاي نمازرابراونمي دهم.”
امام محمدباقر(رح)چنان خوشحال شدندكه پيشاني امام ابوحنيفه رابوسيدند.
امام ابوحنيفه تامدتي درمحضرايشان ماندوازايشان استفاده نمود.حتي كه مسائل نوادري ازفقه وحديث راازايشان اموختند.
شيعه وسني هردواعتراف مي كنندكه امام ابوحنيفه ازامام محمدباقركسب فيض نمودند.همچنين امام ابوحنيفه ازفرزندرشيدامام محمدباقر،امام جعفرصادق(رح)نيزبهره مندشده اند.

سخنان حكيمانه ي امام ابوحنيفه

دراينجاگلچيني ازفرمايشات حكيمانه امام ابوحنيفه قابل ذكراست.ايشان فرموده اند:”كسي كه علم،اوراازمعاصي وفواحش باز نداشت،چه كسي ازاوزيان كارتراست؟”هركس بدون توجه به اينكه روزي خداونداورا درموردسخنانش محاسبه مي كند،به اظهارنظردرمسائل ديني بپردازد،قدرومنزلت خويش ومذهب رانشناخته است.اگرعلمادوستان خدانيستندپس درجهان،خداونديك دوست هم ندارد.هركس به خاطرمنافع دنيوي علم اموخته است،علم درقلبش جايگزين نمي شود.
ايمان بزرگترين عبادت است وكفربزرگترين گناه،هرانكه پايبندافضلترين عبادت باشدوازبدترين گناه اجتناب ورزد،اميدمغفرتش مي رود.
كسي كه ذوق علم نداشته باشدمذاكره ي علمي نمودن درمحضراومانندازاردادن واذيت كردن اوست.براي دوست(خويشتن)گناه انباشته كردن وبراي دشمن خود(ورثاء)،مال جمع كردن،حماقت است.

رحلت جانگدازامام ابوحنيفه

منصوربراي منزوي ساختن وقطع رابطه ي امام بامردم درسال146هجري دستوربازداشت امام ابوحنيفه راصادركردتابدين وسيله ازديدهاپنهان وكم كم از خاطره هامحو گردد.زنداني شدن امام بيش از پيش برمقبوليت ونفوذ ايشاندرميان مردم افزود.
منصورباوجوداينكه امام ابوحنيفه رادرباتزداشت زيرنظرداشت ترسي كه از جانب امام ابوحنيفه احساس مي كرد،به قوه ي خودباقي ماند بنابراين تصميم گرفت تااين سداهنين رابه طوركامل ازسرراه خودبردارد.اين بودكه ايشان رامسموم كردهنگامي كه اثارزهربرامام نمايان شدبه سجده افتادودربهترين حالت به ديدارپروردگارش شتافت.”انالله وانااليه راجعون”.تاريخ وفاتش رجب سال159هجري بود.
حضرت امام ابوحنيفه وصيت كرده بودكه ايشان رادرقبرستان خيزران دفن كنندزيرااين محل رااززمين هاي غيرمغضوب مي دانست.طبق وصيت ايشان درجانب شرقي قبرستان خيزران دفن شد.

برگرفته ازكتاب سيماى امام اعظم ابوحنيفه(رح)،مؤلف:علامه شبلي(رح)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: